Roberta Williams – pionierka gier przygodowych i założycielka Sierra Entertainment

16 lutego 1953 roku urodziła się Roberta Williams – amerykańska projektantka gier komputerowych, współzałożycielka firmy Sierra Entertainment i jedna z najważniejszych postaci w historii gier przygodowych.

Jej nazwisko jest nierozerwalnie związane z początkami narracyjnych gier komputerowych. W czasach, gdy branża dopiero się kształtowała, a dominowały proste zręcznościówki i tekstowe eksperymenty, Williams postawiła na opowieść, klimat i emocje. To ona stała za stworzeniem serii „King’s Quest”, która w latach 80. wyznaczyła nowy kierunek dla gier przygodowych – łącząc grafikę z rozbudowaną fabułą i eksploracją świata.

Początki były skromne. Na przełomie lat 70. i 80. Roberta wraz z mężem, Kenem Williamsem, założyła firmę On-Line Systems, która później przekształciła się w Sierra On-Line, a następnie Sierra Entertainment. Impulsem do działania była fascynacja Roberty tekstową grą „Colossal Cave Adventure”. Uznała, że tego typu rozrywka mogłaby zyskać zupełnie nową jakość, gdyby wzbogacić ją o elementy wizualne. Efektem była „Mystery House” (1980) – jedna z pierwszych gier przygodowych z grafiką, stworzona praktycznie domowymi metodami.

„King’s Quest”, wydane w 1984 roku, okazało się przełomem. Gra zaoferowała nie tylko kolorową grafikę i animowaną postać widzianą na ekranie, ale też baśniowy świat inspirowany klasycznymi opowieściami. Williams projektowała zagadki, budowała narrację i kreowała atmosferę, która stała się znakiem rozpoznawczym całej serii. Produkcja była także technologicznym krokiem naprzód – wykorzystywała nowatorski jak na swoje czasy silnik graficzny.

W kolejnych latach Sierra stała się jednym z najważniejszych studiów tworzących gry przygodowe. Pod nadzorem i z inspiracji Roberty powstały takie serie jak „King’s Quest”, „Phantasmagoria” czy „Mixed-Up Mother Goose”. Choć nie wszystkie projekty spotykały się z jednogłośnym uznaniem, Williams konsekwentnie stawiała na opowieść jako fundament doświadczenia gracza. „Phantasmagoria” z 1995 roku – pełna przemocy, mroczna gra wykorzystująca technologię full-motion video – wywołała kontrowersje, ale też pokazała ambicję twórczyni do przekraczania granic medium.

W branży zdominowanej przez mężczyzn była jedną z nielicznych kobiet na tak eksponowanym stanowisku. Nie budowała jednak swojego wizerunku na walce z systemem, lecz na pracy i konsekwencji. Jej projekty sprzedawały się w milionach egzemplarzy i realnie wpływały na kierunek rozwoju całego gatunku. Dla wielu graczy z lat 80. i 90. logo Sierry było gwarancją przygody, humoru i wymagających zagadek.

Po sprzedaży Sierry i zmianach właścicielskich pod koniec lat 90. Roberta Williams wycofała się z branży. Przez długie lata pozostawała poza światem gier, który w międzyczasie przeszedł ogromną transformację. Powrót nastąpił dopiero po ponad dwóch dekadach – w 2022 roku współtworzyła remake „Colossal Cave”, wracając symbolicznie do tytułu, który zainspirował ją na początku kariery.

Dziś Roberta Williams bywa określana mianem „królowej gier przygodowych”. Jej wkład to nie tylko konkretne tytuły, ale też sposób myślenia o grach jako medium narracyjnym. W czasach, gdy technologia była ograniczona, to pomysł, historia i konstrukcja świata musiały udźwignąć ciężar całej produkcji. Williams potrafiła to wykorzystać, tworząc gry zapamiętane przez całe pokolenia odbiorców.

Rocznica jej urodzin to dobra okazja, by przypomnieć, jak ważną rolę odegrała w kształtowaniu interaktywnej rozrywki i jak bardzo współczesne gry zawdzięczają pionierom lat 80., którzy eksperymentowali bez gotowych wzorców i bez pewności komercyjnego sukcesu.

(fot. Wikipedia)
#RobertaWilliams