Eric Gill – brytyjski rzeźbiarz i typograf XX wieku o kontrowersyjnej biografii i ponadczasowych dziełach

Eric Gill zapisał się w historii sztuki jako jeden z najbardziej wyrazistych brytyjskich rzeźbiarzy i typografów XX wieku. Jego twórczość obejmuje zarówno monumentalne realizacje rzeźbiarskie, jak i projekty krojów pisma, które do dziś pozostają w użyciu. Był artystą wszechstronnym – rzeźbił w kamieniu, zajmował się ilustracją, tworzył grafiki i projektował liternictwo, a jego życie i poglądy budziły równie silne emocje jak jego dzieła.

Urodził się 22 lutego 1882 roku w Brighton. Rocznica jego urodzin to dobry moment, by przyjrzeć się postaci, która łączyła średniowieczną inspirację rzemiosłem z nowoczesnym podejściem do projektowania. Gill początkowo kształcił się jako architekt, ale szybko związał się ze środowiskiem artystycznym skupionym wokół ruchu Arts and Crafts. Fascynowało go połączenie pracy ręcznej z duchowym wymiarem twórczości – przekonanie, że sztuka i rzemiosło nie powinny być od siebie oddzielane.

Jako rzeźbiarz zasłynął z licznych realizacji sakralnych oraz świeckich. Tworzył reliefy i rzeźby architektoniczne, które do dziś można oglądać m.in. w Londynie. Jego prace zdobią siedzibę BBC Broadcasting House czy londyńską stację metra Westminster. Cechowała je syntetyczna forma, silny kontur i wyraźne nawiązania do sztuki romańskiej oraz gotyckiej, przy jednoczesnym uproszczeniu charakterystycznym dla modernizmu.

Równolegle Gill rozwijał działalność typograficzną. Najbardziej znanym efektem tej pracy jest bezszeryfowy krój pisma Gill Sans, zaprojektowany w 1928 roku. Do dziś pozostaje on jednym z najbardziej rozpoznawalnych fontów XX wieku, wykorzystywanym w identyfikacji wizualnej, wydawnictwach i systemach informacji publicznej. Projektował również kroje inspirowane klasyczną antykwą, m.in. Perpetua. W jego podejściu do liternictwa widać było przekonanie, że litera powinna być zarówno funkcjonalna, jak i estetycznie zakorzeniona w tradycji kaligrafii i rzeźby w kamieniu.

Istotnym aspektem jego działalności była wspólnotowa organizacja pracy. Gill tworzył warsztaty artystyczne, w których łączył życie rodzinne, religijne i twórcze. Był konwertytą na katolicyzm, a jego światopogląd silnie wpływał na charakter realizowanych projektów. Jednocześnie jego biografia stała się przedmiotem poważnych kontrowersji – ujawnione pośmiertnie zapiski z dzienników rzuciły cień na jego życie prywatne i wywołały dyskusje o relacji między twórczością a moralnością artysty.

Zmarł w 1940 roku, pozostawiając po sobie setki realizacji rzeźbiarskich, grafik i projektów typograficznych. Dziś jego prace są obecne zarówno w przestrzeni publicznej Wielkiej Brytanii, jak i w codziennym doświadczeniu użytkowników pisma, którzy często nie są świadomi, że korzystają z kroju zaprojektowanego niemal sto lat temu. Gill pozostaje postacią niejednoznaczną – cenioną za wkład w rozwój nowoczesnej typografii i rzeźby, a jednocześnie analizowaną w kontekście trudnych aspektów biografii.

(fot. Wikipedia)
#EricGill