Emmanuel Lansyer – mistrz francuskiego malarstwa pejzażowego i akwaforty XIX wieku
Emmanuel Lansyer był jednym z tych artystów XIX wieku, którzy konsekwentnie budowali swoją pozycję poza ścisłym centrum artystycznych mód, a mimo to pozostawili po sobie wyraźny ślad w historii francuskiego malarstwa pejzażowego. Specjalizował się w krajobrazie oraz akwaforcie, łącząc precyzję obserwacji z wyczuciem światła i atmosfery. Jego twórczość sytuowana jest najczęściej w kręgu realizmu i szkoły z Barbizon, choć wypracował język malarski na tyle indywidualny, że trudno sprowadzić go wyłącznie do jednego nurtu.
Urodził się 19 lutego 1835 roku w Loches we Francji – dziś przypada rocznica jego urodzin. Z rodzinnym miastem pozostał związany przez całe życie, choć jego artystyczna droga prowadziła przez Paryż i kontakty z istotnymi postaciami środowiska malarskiego epoki. Początkowo nie był przeznaczony do kariery artystycznej; studiował prawo, jednak pasja do rysunku i malarstwa ostatecznie przeważyła. Decydujące znaczenie miało spotkanie z pejzażystą Eugène’em Fromentinem, który stał się jego mentorem i zachęcił do rozwijania talentu.
Lansyer wiele podróżował – odwiedzał Włochy, Belgię, Holandię, co znajdowało odzwierciedlenie w jego obrazach. Szczególnie interesowało go światło południa oraz architektura zanurzona w naturalnym krajobrazie. Malował widoki miast i miasteczek, nadrzeczne pejzaże, porty, zaułki i place. Unikał teatralnych efektów; zamiast tego skupiał się na harmonii kompozycji i subtelnych relacjach między naturą a zabudową. W jego pracach wyczuwalne jest przywiązanie do detalu i solidnego warsztatu rysunkowego.
Istotną częścią jego dorobku były także akwaforty. Technika ta pozwalała mu na większą dyscyplinę linii i grę światłocieniem, a jednocześnie dawała możliwość rozpowszechniania motywów w formie odbitek. Lansyer traktował grafikę nie jako dodatek do malarstwa, lecz jako równorzędne pole twórczości. W jego rycinach widać zamiłowanie do architektury i przestrzeni miejskiej, budowanych za pomocą precyzyjnej kreski.
Regularnie wystawiał w Salonie Paryskim, co pozwalało mu funkcjonować w oficjalnym obiegu artystycznym III Republiki. Nie był artystą skandalizującym ani rewolucjonistą; jego droga to przykład konsekwentnego rozwijania własnej wrażliwości w ramach uznanych struktur wystawienniczych. Z czasem zdobył uznanie krytyki oraz publiczności, a jego prace trafiały do kolekcji prywatnych i instytucjonalnych.
Szczególne miejsce w biografii Lansyera zajmuje rodzinne Loches. Po jego śmierci w 1893 roku († 21 października 1893) znaczna część dorobku trafiła właśnie tam. W mieście funkcjonuje muzeum jego imienia, mieszczące się w domu artysty. To przykład twórcy silnie zakorzenionego lokalnie, a jednocześnie obecnego w ogólnokrajowym obiegu sztuki.
Dziewiętnastowieczny pejzaż francuski bywa dziś przyćmiony przez impresjonistów, jednak malarze tacy jak Emmanuel Lansyer pokazują, jak różnorodna była scena artystyczna tamtego czasu. Jego prace są świadectwem cierpliwej obserwacji świata, przywiązania do rzemiosła i przekonania, że krajobraz – miejski czy naturalny – może być pełnoprawnym tematem artystycznym bez potrzeby spektakularnych zabiegów.
(fot. Wikipedia)
#EmmanuelLansyer