Armand Guillaumin: niedoceniany impresjonista francuski i jego wpływ na rozwój malarstwa pejzażowego

Opublikowano przez

16 lutego przypada rocznica urodzin Armanda Guillaumina (ur. 16 lutego 1841 r.), francuskiego malarza zaliczanego do grona impresjonistów, choć przez długi czas pozostającego w cieniu bardziej znanych współtwórców tego nurtu. Guillaumin urodził się w Paryżu i niemal całe życie był związany z francuską sceną artystyczną drugiej połowy XIX wieku – okresem intensywnych przemian w malarstwie, kiedy artyści coraz śmielej odchodzili od akademickich zasad na rzecz pracy w plenerze i eksperymentów ze światłem oraz kolorem.

Początkowo pracował jako urzędnik w administracji kolejowej, łącząc etat z malarstwem. To właśnie kwestia stabilności finansowej przez wiele lat odróżniała go od części artystycznego środowiska – nie odniósł szybko sukcesu komercyjnego, a jego obrazy sprzedawały się znacznie słabiej niż prace Moneta czy Renoira. Mimo to aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym Paryża. Przyjaźnił się z Camille’em Pissarro i Paulem Cézannem, z którymi wspólnie malował i wystawiał. Brał udział w pierwszej wystawie impresjonistów w 1874 roku, a później także w kolejnych odsłonach tych niezależnych prezentacji, organizowanych poza oficjalnym Salonem.

Twórczość Guillaumina koncentrowała się przede wszystkim na pejzażu. Malował okolice Paryża, dolinę Sekwany, a także region Creuse, który stał się jednym z jego ulubionych motywów. Jego obrazy wyróżniają się intensywną, nasyconą kolorystyką – często mocniejszą i bardziej kontrastową niż u większości impresjonistów. Z czasem jego paleta stawała się coraz odważniejsza, co sprawia, że bywa postrzegany jako artysta łączący impresjonizm z zapowiedzią późniejszych poszukiwań kolorystycznych, widocznych choćby w nurcie fowizmu.

Zainteresowanie kolorem i światłem u Guillaumina miało charakter konsekwentny, ale pozbawiony dekoracyjności. Nie idealizował krajobrazu, nie traktował go jako pretekstu do sentymentalnych ujęć natury. Raczej badał zmienność atmosfery, pór dnia i roku, a także wpływ warunków pogodowych na odbiór przestrzeni. W jego pejzażach często pojawiają się industrialne elementy – mosty, linie kolejowe, zabudowania – co wpisuje go w szeroki kontekst modernizującej się Francji końca XIX wieku.

Przełomem w jego sytuacji materialnej była wygrana na loterii w 1891 roku. Dzięki niespodziewanemu zastrzykowi gotówki mógł poświęcić się wyłącznie malarstwu, podróżować i swobodniej wybierać tematy. Paradoksalnie jednak nawet poprawa warunków życia nie przełożyła się na spektakularny wzrost popularności. Guillaumin pozostał artystą cenionym w węższych kręgach, ale rzadziej wymienianym w pierwszym szeregu impresjonistów.

Zmarł w 1927 roku, pozostawiając po sobie bogaty dorobek obejmujący setki pejzaży oraz kilka prac o tematyce miejskiej. Dziś jego obrazy znajdują się w kolekcjach muzealnych na całym świecie, m.in. w Musée d’Orsay w Paryżu. Współczesne badania nad impresjonizmem coraz częściej przywracają mu należne miejsce jako jednemu z konsekwentnych i lojalnych wobec idei ruchu uczestników pierwszych wystaw.

Rocznica urodzin Armanda Guillaumina to dobra okazja, by spojrzeć szerzej na historię impresjonizmu – nie tylko przez pryzmat najbardziej rozpoznawalnych nazwisk, ale także tych twórców, którzy współtworzyli jego fundamenty, pozostając jednocześnie poza głównym nurtem artystycznej sławy. (fot. Wikipedia) #ArmandGuillaumin