Joseph Anton Feuchtmayer – mistrz południowoniemieckiego baroku i jego dekoracyjne dzieła sakralne
Joseph Anton Feuchtmayer zapisał się w historii południowoniemieckiego baroku jako twórca, który potrafił nadać rzeźbie lekkość i teatralność, nie tracąc przy tym precyzji detalu. Działał głównie na terenach dzisiejszych Niemiec, Szwajcarii i Austrii, a jego realizacje do dziś można oglądać w kościołach regionu Jeziora Bodeńskiego. Był rzeźbiarzem i sztukatorem, a zarazem mistrzem dekoracji wnętrz sakralnych, w których ornament i figura współpracują z architekturą, tworząc spójną, dynamiczną całość.
Urodził się 6 marca 1696 roku – a więc właśnie dziś przypada rocznica jego urodzin. Pochodził z rodziny artystycznej, kształcił się w środowisku, w którym rzemiosło i sztuka były przekazywane z pokolenia na pokolenie. Szybko zdobył renomę jako twórca efektownych dekoracji stiukowych oraz rzeźb o wyraźnie barokowej ekspresji. Jego prace łączą w sobie ruch, bogactwo formy i swobodę modelunku charakterystyczną dla dojrzałego baroku.
Najbardziej znanym dziełem Feuchtmayera jest wystrój bazyliki w Birnau (Wallfahrtskirche Birnau) nad Jeziorem Bodeńskim. To właśnie tam można zobaczyć jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych realizacji – tzw. „Miodożercę” (Honigschlecker), putto trzymające ul i wyjadające miód, które stało się niemal symbolem świątyni. Figurze tej daleko do sztywnej, monumentalnej rzeźby – jest swobodna, nieco żartobliwa, pełna ruchu. Widać w niej dążenie artysty do ocieplenia przestrzeni sakralnej i nadania jej bardziej ludzkiego wymiaru.
Feuchtmayer specjalizował się w dekoracjach stiukowych, które w XVIII wieku przeżywały rozkwit. Jego realizacje wyróżnia bogactwo ornamentu, płynność linii oraz umiejętność wkomponowania rzeźby w iluzjonistyczne, często bardzo jasne i świetliste wnętrza. Współpracował z architektami i malarzami fresków, tworząc kompleksowe programy ikonograficzne. Dzieła jego warsztatu można odnaleźć w licznych kościołach Górnej Szwabii, gdzie barokowa dekoracyjność do dziś przyciąga badaczy i turystów.
Zmarł 2 stycznia 1770 roku, pozostawiając po sobie bogaty dorobek i uczniów kontynuujących jego styl. Jego twórczość jest przykładem tego, jak sztuka sakralna XVIII wieku potrafiła łączyć religijną narrację z niemal teatralną inscenizacją przestrzeni. Feuchtmayer nie był wyłącznie dekoratorem – był reżyserem wnętrza, w którym każdy detal miał prowadzić oko i budować określone wrażenie.
Dziś, w rocznicę jego urodzin, warto przyjrzeć się temu, jak barokowa rzeźba operowała ruchem i światłem oraz jak dzięki takim twórcom jak Feuchtmayer sakralne przestrzenie południowych Niemiec zyskały swój niepowtarzalny charakter. (fot. Wikipedia)
#JosephAntonFeuchtmayer